Παρουσίαση βιβλίου

Τα μουσικά όργανα των Αρχαίων Ελλήνων

Κοτσανάς Κώστας

Προσωπική έκδοση, 2009

Ο Κωνσταντίνος Κοτσανάς Μηχανολόγος του Πολυτεχνείου Πάτρας από την Αιγείρα Αχαΐας εργάζεται ως εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού και ιδιαίτερα στο πεδίο της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας.

Το συγκεκριμένο βιβλίο παρουσιάζει με συνοπτικό και απλό τρόπο τα μουσικά όργανα της αρχαιότητας. Η εικονογράφηση περιλαμβάνει φωτογραφίες ανακατασκευασμένων έργων με βάση τα αρχαία πρότυπα.

Παρουσίαση μουσικής

320. Η πικραγαπημένη

ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ & ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Ηχογραφήση, EΡΤ, 1977

Ένα σπάνιο ντοκουμέντο από τον φίλο της «Μενεστρέλλων Πολιτείας» Δημήτρη Κωστούλα.

Ο Δημήτρης Χορν ερμηνεύει το δυσεύρετο τραγούδι "Η πικραγαπημένη" του λόγιου συνθέτη Δημήτρη Τερζάκη σε στίχους του Νίκου Γκάτσου, από την ομώνυμη θεατρική παράσταση που ανέβηκε το 1962 στο Θέατρο Αθηνών. Το έργο έγραψε ο Ισπανός δραματουργός Jacinto Benavente (1866-1954), βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1922.

Ο συνθέτης Δημήτρης Τερζάκης, γιός του συγγραφέα Άγγελου Τερζάκη γεννήθηκε το 1938 στην Αθήνα αλλά ζει και διδάσκει στη Λειψία.

Η Πικραγαπημένη.

Κοντά στην ακροποταμιά

που κλαίει τη νύχτα η καλαμιά

και το νερό σωπαίνει,

βγαίνει σαν άστρο λαμπερό

και καρτερεί και καρτερεί

η Πικραγαπημένη.

Σαν την οχιά στην ερημιά

αίμα βυζαίνει απ’ τα κορμιά

κι εκείνη δεν πεθαίνει,

μα σιγολιώνει σαν κερί

όποιος στα μάτια τη θωρεί

την Πικραγαπημένη.

Άλλη δε γνώρισα καμιά

με τόση λάσπη και βρωμιά

κι αγάπη ζυμωμένη,

μα θα γυρίσουν οι καιροί

κι αίμα να πιει δε θα μπορεί

η Πικραγαπημένη.

Παρουσίαση μουσικής

319. Το σήμα της ΕΡΤ

Ανέκδοτο

Όλοι έχουμε ακούσει το μουσικό σήμα της ΕΡ (2ο πρόγραμμα). Πολύ λίγοι όμως γνωρίζουν ότι το έχει συνθέσει ο Νίκος Πλατύραχος, ο σπουδαίος πλην διακριτικός αυτός δημιουργός, με το μεγάλο ταλέντο. Τώρα πια δεν θα ξανα-ακούσουμε από την τηλεόραση αυτή την μελωδία, αλλά θα πλανιέται στα σοκάκια της «Μενεστρέλλων Πολιτείας» τις νυχτερινές ώρες, συνοδεύοντας τα βήματα των καλών πνευμάτων που νυχτοπερπατούν εκεί.

Παρουσίαση μουσικής

318. Ανεμόπτερο

ΑΝΕΜΟΠΤΕΡΟ

MINOS EMI 2004

2/11

Μουσικές συνθέσεις του Στέφανου Κορκολή σε στίχους Ρεβέκκας Ρούσση. Αντίθετα από τις περισσότερες δουλειές του συνθέτη η συλλογή αυτή δεν γράφτηκε για πιάνο, αλλά για κιθάρα. Το συγκεκριμένο κομμάτι με ενδιαφέροντα λόγια, ομώνυμο του δίσκου, ερμηνεύει με την τρυφερή φωνή της η Αδριάνα Μπάμπαλη.

Σ `ένα δωμάτιο βρήκα χώρο ν’ απογειωθώ
κοίταξα μέσα μου ξανά,
πως μου πάνε τ’ άστρα, τα βουνά.
Από ‘κει ψηλά πετάω,
μ’ ανεμόπτερο γυρνάω.
Βλέπω αγάπες χαμηλά
αγκαλιά ν’ ανασαίνουν κρυφά.
Μη ρωτάς τι και πως
μεγάλη μου καρδιά
πάρε χρώμα στο φως
τα λίγα είναι πολλά
Τα πολλά που ζητάς
μη ψάχνεις να τα βρεις.
Πάρε χρώμα, ξεκίνησες να ζεις...
Σ’ ένα δωμάτιο μικρό
φτιάχνω γη, με χώμα και νερό
Εκεί απάνω περπατώ
και ταξιδεύω μ’ όνειρο καιρό
Μες στα σύννεφα πετάω,
μ’ ανεμόπτερο γυρνάω.
Βλέπω αγάπες χαμηλά,
χωριστά να παλεύουν κρυφά.

Παρουσίαση μουσικής

317. Ο χορός της πεταλούδας

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΛΙΓΟ ΜΕΤΑ

ΜΕΛΩΔΙΚΟ ΚΑΡΑΒΙ, 2012

«Λίγο πριν.. λίγο μετά» είναι ο τίτλος της 4ης δισκογραφικής δουλειάς του Γιώργου Βαρσαμάκη με οκτώ νέα ορχηστρικά μουσικά θέματα και δυο διασκευές παλαιότερων. Το έργο ηχογραφήθηκε  από μικρή ορχήστρα εγχόρδων και πνευστών, πιάνο, κιθάρες, μπάσο και κρουστά. Ο ίδιος γράφει: «Σε μια εποχή που ο,τιδήποτε εμπεριέχεται στο «πριν» είναι τόσο άμεσα συνδεδεμένο με ο,τιδήποτε θα εμπεριέχεται  στο «μετά», η μουσική προσπαθεί να υπογραμμίσει την αξία και τη σημασία της δεδομένης στιγμής στη ζωή μας.

Αυτή τη δεδομένη στιγμή του «λίγο πριν» και του «λίγο μετά» που το παρελθόν και το μέλλον διαπληκτίζονται, έρχεται η μουσική να τη σηματοδοτήσει, να την οριοθετήσει δίνοντάς της τη μέγιστη αξία. Η στιγμή έχει τη δύναμη να αναθεωρεί  την προηγούμενη άποψη για το σωστό  και το λάθος, το καλό και το κακό. Ανάμεσα στο «λίγο πριν» και στο «λίγο μετά», το τώρα, η στιγμή καθαρή, ανόθευτη, διψά τη δημιουργία πριν γίνει παρελθόν...»

Παίζουν: Γιώργος Βαρσαμάκης πιάνο και Γιώργος Τοσικιάν κιθάρα,  Κώστας Ιωαννίδης κλαρινέτο, Μυρτώ Χρυσανθακοπούλου φλάουτο, Νίκος Δημαράς  τρομπέτα, Άγγελος Τζαμαριάς τρομπόνι, Λάκης Χαλκιόπουλος μπάσο, Πέτρος Φατής κρουστά.

Το συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο: «Ο χορός της πεταλούδας».

Παρουσίαση μουσικής

316. Για τα Ελληνόπουλα

ΕΡΓΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΓΙΑ ΠΙΑΝΟ

ΜΟΤΙVΟ, 1981

Ηχογράφηση έργων Ελλήνων συνθετών της παλιότερης γενιάς για πιάνο. Παραγωγή του πολιτιστικού κέντρου του Δήμου Γλυφάδας. Στο πιάνο η Έφη Αγραφιώτη. Το συγκεκριμένο κομμάτι ανήκει στην 1^η σειρά με τίτλο "Για τα Ελληνόπουλα" του Μανόλη Καλομοίρη (1883-1962).

Παρουσίαση βιβλίου

Όλα τα πουλιά της Ελλάδας

Επιστημονική επιμέλεια: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Έκδ. Ιδρύμα Τύπου Α.Ε. Ελεύθερος Τύπος, 1996

Το βιβλίο αυτό είναι ένας βασικός οδηγός γνωριμίας με τους φτερωτούς "συμπατριώτες" μας. Τα είδη παρουσιάζονται σύμφωνα με την ταξινομική τους σειρά και όχι αλφαβητικά. Έτσι οι φωτογραφίες συγγενικών ειδών, που μοιάζουν περισσότερο μεταξύ τους, βρίσκονται δίπλα-δίπλα για να μπορούμε να διακρίνουμε καλύτερα τις διαφορές τους. Όπως όμως θα διαπιστώσετε αμέσως από τις φωτογραφίες πολλά είδη μοιάζουν τόσο πολύ μεταξύ τους ώστε η διάκρισή τους μπορεί να γίνει μόνο με τη κάποια γνωρίσματα που περιγράφονται στο κείμενο που συνοδεύει κάθε φωτογραφία.

Εδώ δόθηκε έμφαση στα ιδιαίτερα εξωτερικά γνωρίσματα που πρέπει να προσέξουμε αλλά και στα χαρακτηριστικά όπως η φωνή ή η προτίμηση σε κάποιο βιότοπο, στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να δώσουμε τη σωστή ονομασία σε κάθε καινούργιο είδος που θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε. Ίσως μετά από λίγο καιρό να εκτιμήσουμε περισσότερο την παρουσία ενός μετανάστη Μυγοχάφτη ή Τσιροβάκου στον κήπο μας ή στο Πάρκο της γειτονιάς μας, πουλιά, που μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι ήταν σπουργίτια.

Όμως πέρα από τα στοιχεία αναγνώρισης, τα κείμενα διανθίστηκαν και με άλλες αξιόλογες πληροφορίες, από τη ζωή και τις συνήθειες κάθε είδους που κάνουν την ανάγνωση πιο ενδιαφέρουσα.

Είναι η πρώτη φορά για τα ελληνικά δεδομένα που κυκλοφορεί ένας τόσο πλήρης φωτογραφικός οδηγός των πουλιών της χώρας. Οι φωτογραφίες πολλών ειδών παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε ελληνικό έντυπο. Και ήταν σίγουρα μεγάλη παράλειψη να μην υπάρχει ένα τέτοιο βιβλίο στη χώρα του Αριστοτέλη που θεμελίωσε τη ζωολογία και περιέγραψε πολλά από τα πουλιά που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο.

Τα πουλιά παρόλο που είναι από τα βασικότερα "συστατικά" εμβίου κόσμου, αποτελούν μάλλον ένα άγνωστο κομμάτι γνώσης για τους περισσότερους. Πόσοι για παράδειγμα γνωρίζουν ότι στην Ελλάδα εμφανίζονται 5 είδη χελιδονιών ή ότι η Γερακίνα δεν έχει άμεση σχέση με τα Γεράκια; Πόσοι δε, κατατάσσουν στα Μπεκατσίνια παραπάνω από 25 είδη παρυδάτιων που στην πραγματικότητα είναι τόσο διαφορετικά μεταξύ τους;

Παρουσίαση μουσικής

315. Όλα είναι δανεικά

Η ΓΗ ΑΠ’ Τ’ ΑΣΤΕΡΙΑ

WARNER, 2001

Η 2^η (και τελευταία) δισκογραφική δουλειά του συγκροτήματος «Τα φώτα που σβήνουν», με σκίτσα του Δημήτρη Μητσόπουλου & παραγωγή του Μανώλη Φάμελου. Τα μέλη ήταν οι Κώστας Γιαννίρης, Δημήτρης Κουζής, Ντομένικο Μπονάσσι, Θοδωρής Παπαστάθης και Δημήτρης Τζιμέας, Στάθης Δρογώσης. Στους δύο τελευταίους αποδίδεται και το συγκεκριμένο τραγούδι που ερμηνεύει ο Στάθης Δρογώσης, και ο οποίος ακολούθησε στη συνέχεια ανεξάρτητη και καθόλου αμελητέα πορεία. Πολύ φιλοσοφημένος τίτλος, κι αν η αγάπη είναι γήινη, παραπέμπει στον Ηράκλειτο...

Όλα είναι δανεικά

Είναι μήπως η τύχη που ορίζει τις ζωές αυτής της γειτονιάς;
Σε βρήκα και δεν ξέρω αν υπάρχει ένας θεός που νοιάστηκε για μας.
Καθόσουν σ' ένα πάρκο, γύρω κόσμος, μουσική, τραγούδια απ' τα παλιά.
Κι όλο κοιτούσες κάτω. Μαύρα, κόκκινα μαλλιά, παπούτσια αθλητικά.
Έδειχνες τόσο μόνη.
Ήθελα να σου πω.
Όλα είναι δανεικά εδώ, φωτιά, αγάπη, αέρας.
Αγκάλιασέ με, μια ζωή, ως το πρώτο φως της μέρας.
Με κοίταξες και ξέρω τι φοβάσαι τι αγαπάς πώς ξορκίζεις το κακό.
Με ρώτησες αν θέλω, αν μπορούμε, αν θα φύγουμε ποτέ μας από δω.
Έδειχνες τόσο μόνη.
Ήθελα να σου πω.

Παρουσίαση μουσικής

314. Η Κάρος έχει περίεργα όνειρα

ΟΤΑΝ ΤΑ ΨΑΡΙΑ ΒΓΗΚΑΝ ΣΤΗ ΣΤΕΡΙΑ

Δίσκος 33 στροφών, 1967

Μουσική επένδυση του Μίκη Θεοδωράκη για την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Όταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά», (The Day The Fish Came Out) ελληνοβρετανική παραγωγή, που γυρίστηκε το 1966. Ένα Αμερικανικό αεροπλάνο συντρίβεται στις ακτές της Κάρου (φανταστικό ερημονήσι), όπου οι πιλότοι αδειάζουν το επικίνδυνο πυρηνικό φορτίο. Παριστάνοντας τους ταξιδιωτικούς πράκτορες, άνδρες του Αμερικανικού στρατού καταφτάνουν στο νησί για να ανακτήσουν το φορτίο και να αποτρέψουν την καταστροφή. Η άφιξή τους όμως προκαλεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον και η άγνωστη Κάρος πλημμυρίζει από τουρίστες. Κι ενώ όλοι περνούν ξένοιαστα τον καιρό τους, ένας βοσκός που βρήκε το κιβώτιο με τα πυρηνικά υλικά, το πετά στη θάλασσα με καταστροφικές συνέπειες (κείμενο: Ιδρυμα Μ. Κακογιάννης).

Παρουσίαση μουσικής

313. Τα φιλιά σου μελιά

ΣΜΑΛΤΟ

LYRA, 1996

Κύκλος τραγουδιών που συνέθεσε η κλασσική πιανίστα Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου (κόρη της Τερψιχόρης). Οι στίχοι, ερωτικοί στην πλειοψηφία, είναι γραμμένοι από την ίδια και τα τραγούδια ερμηνεύουν η Δάφνη Πανουργιά, ο Γιώργος Ασλάνης και η συνθέτης. Στο συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο «Τα φιλιά σου μελιά» & το τραγουδάει η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου με την πολύ σωστή φωνή της. Η μουσική είναι άκρως «ταξιδευτική» και οι στίχοι εν μέρει δυσνόητοι και ως εκ τούτου σαγηνευτικοί.

Τα φιλιά σου μελιά

Μια φορά τα φιλιά σου μελιά ψιθυρίσματα αφήσαν.

Μια φορά κοντινή μια ματιά σου άναβε πυρκαγιά.

Μια φορά τα μαλλιά σου σγουρά να με πνίξουν βαλθήκαν.

Μια φορά μεσ’ τα χέρια μου σκόρπισες σαν αντηλιά.

Τώρα

φεύγεις

κι οδηγώ μοναχή.

Που να ψάξω μ’ ένα σπασμένο ραβδί

να σου στείλω ένα χάδι;

Άκου

να πας και ναρθείς σαν πουλί.

Που να βάλω δεν ξέρω σημάδι.

Μια φορά λες και τόχα καϋμό σαν παιδί να κερδίζω .

Ότι ζω καταργώ κι ότι χάνω στολίζω ξανά.

Μια φορά τα φιλιά σου μελιά ψιθυρίσματα αφήσαν.

Μια φορά σ’ ένα μαύρο καμβά υποσχέσεις κρατούσα

κι αν αργώ να σε βρω, είναι γιατί για να καίγομαι ζω.

Παρουσίαση βιβλίου

Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο

Δημητρούκα Αγαθή

Εκδ. Πατάκη, 2010

Βαρβαρότητα και ανθρωπιά, φτώχεια και μεγαλείο, ηρωισμός και όνειρο καθορίζουν τη μοίρα ενός μικρού κοριτσιού από κάποιο χωριό της Αιτωλοακαρνανίας, το οποίο, φτάνοντας στην εφηβεία, κατορθώνει να ξεφύγει από τον κλοιό της ελληνικής επαρχίας των δεκαετιών '60-'70 και να βρει τη ζωή στην Αθήνα, πλάι στον ποιητή Νίκο Γκάτσο και ανάμεσα σε προσωπικότητες που σηματοδοτούν την πνευματική και πολιτιστική ιστορία της νεώτερης Ελλάδας.

Η συγγραφέας, πενήντα δύο χρόνων σήμερα, προσπαθώντας να ανασυνθέσει την ταυτότητά της µε ποιητικό ρεαλισμό, αυτοαναλύεται χωρίς ίχνος μελοδραματισμού ή σκανδαλοθηρίας σ' ένα κείμενο γραμμένο µε μιαν ανάσα, για να διαβαστεί επίσης µε μιαν ανάσα, όπου ο πεζός λόγος εναλλάσσεται µε στίχους τραγουδιών, ποιήματα, θεατρικούς μονολόγους και διαλόγους προσώπων υπαρκτών, µη επινοημένων.

"Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο μου που απευθύνεται σε ενήλικες αναγνώστες, οι οποίοι εύκολα θα αντιληφθούν ότι χρησιμοποιώ τη ζωή μου, παρ' όλες τις τραγικές αντιθέσεις της, ως αφορμή για να μεταφέρω βιωμένες μνήμες καθώς και δανεισμένες, για να καταθέσω μαρτυρίες αλλά και συναισθήματα και για να αποδώσω ατμόσφαιρες χωρίς παραμορφώσεις απ' τον χρόνο. Το προσωπικό μου όφελος; Ώσπου να κλείσουν οι δύο μήνες της συγγραφής, αισθάνθηκα την ψυχή μου να μαλακώνει, την ανάσα μου να δυναμώνει και να βρίσκω το πολύτιμο σθένος να αντισταθώ, μαζί με όσους αντιστέκονται, σε όλα αυτά που μας κάνουν να πουλάμε τη ζωή και να χρεώνουμε τον θάνατο, χωρίς να μαθαίνουμε ποτέ τι μένει."

"Δεκαεννιά χρόνια μετά, η Αγαθή Δημητρούκα ακόμα δεν αναφέρεται σ' εκείνη τη μέρα (του θανάτου του Νίκου Γκάτσου). Προτιμά να γράψει δυο λόγια παρηγοριάς που της «είπε» ο Γκάτσος λίγους μήνες μετά, στο όνειρό της. Αλλά και όλα όσα γράφει για την κοινή ζωή τους, κοντά είκοσι χρόνια, επίσης δεν θυμίζουν συνηθισμένη βιογραφία. Αντί να παρουσιάσει ένα βιβλίο δηλωμένα αφιερωμένο στον Γκάτσο, η ποιήτρια και μεταφράστρια που ταυτίστηκε μαζί του προτίμησε μια δική της «μυθιστορηματική αυτοβιογραφία».

Είχε ρίσκο η επιλογή της. Αν και οι στίχοι του σε μουσική των κορυφαίων συνθετών μας έχουν τραγουδηθεί από εκατομμύρια Ελληνες κι έχουν ακουστεί από τη φωνή της Νάνας Μούσχουρη σ' όλο τον κόσμο, ο Γκάτσος παρέμεινε ηθελημένα ένας «άγνωστος». Δεν έδινε συνεντεύξεις, δεν εξήγησε ποτέ γιατί δεν εξέδωσε άλλο ποιητικό έργο μετά την «Αμοργό» κι ούτε ποιος ήταν «ο Γιάννης ο φονιάς» ή η «Περιμπανού». Ομως η Δημητρούκα διακινδύνευσε να μιλήσει για κείνον μεσ' από τη δική της ιστορία ξετυλίγοντας τα δύσκολα παιδικά της χρόνια σ' ένα χωριό της Αιτωλοακαρνανίας, την καταφυγή στα πρώτα διαβάσματα κι ακούσματα, από τα δημοτικά τραγούδια ώς τον «Επιτάφιο» του Ρίτσου και το κόκκινο βιβλιαράκι του Μάο. Ως τη στιγμή που, διαπιστώνοντας ότι τη μετάφραση του «Ματωμένου γάμου» και τους στίχους των αγαπημένων της τραγουδιών υπογράφει ο ίδιος άνθρωπος, τηλεφώνησε γεμάτη θαυμασμό στον Γκάτσο.

Μια επικοινωνία ξεκίνησε τότε. Μετά το τρίτο τηλεφώνημα, ο ποιητής έστειλε στη φιλομαθή μαθήτρια δίσκους, βιβλία, μια πένα και ελβετικές σοκολάτες και αργότερα επισκέφθηκε ο ίδιος την οικογένειά της. «Άργησες είκοσι χρόνια!» της είπε όταν εκείνη ήρθε στην Αθήνα να τον δει. «Μάλλον έπρεπε να ήμουν εγώ είκοσι χρόνια νεότερος». Όμως μια ιδιαίτερη σχέση είχε αρχίσει να στεριώνει.

Η Δημητρούκα αφηγείται με ειλικρίνεια, παραστατικότητα και χιούμορ πώς μπήκε στην ιστορική παρέα του «Φλόκα» προσπαθώντας να μιμηθεί τους άλλους για να μην εκτεθεί «ως ανίδεη και ανόητη χωριατοπούλα». Πώς παρακολουθούσε προσεκτικά αλλά κι αχόρταγα τις συζητήσεις με τον Ελύτη «για ποίηση, για ποιητές και για παλιές συνήθειες, κορίτσια και ρουλέτες», αλλά και τ' αθυρόστομα αστεία με τους νεότερους, τον Ξαρχάκο, τον Μούτση και τον Κηλαηδόνη, που ο Χατζιδάκις δήθεν κάθε τόσο επανέφερε στην τάξη. Αυτή η ασυνήθιστη καθημερινότητα περιείχε και ανεπιτήδευτα μαθήματα στιχουργικής που ήταν ουσιαστικά μαθήματα σκέψης και ζωής.

Τα χρόνια περνούσαν, το αγρίμι των πρώτων σελίδων είχε βρει ταυτότητα, αλλά ο χρόνος παίζει το δικό του παιχνίδι: στον νέο προσφέρει ωριμότητα, στον ώριμο επιφυλάσσει τη φθορά. Κι αυτή, ωστόσο, καταγράφεται εδώ με ειλικρίνεια. Οι ιστορίες για στίχους με παράξενη γοητεία και για γάτες με παράξενα ονόματα, τον Κούνελο, την Καλημέρα και τον Τουπαμάρος, εναλλάσσονται αρμονικά, όπως η βαρύτητα και η ελαφρότητα. Συναισθηματική, αλλά ποτέ μελοδραματική, αποκαλυπτική αλλά ποτέ αδιάκριτη, η Δημητρούκα κερδίζει το στοίχημα της επιλογής της εξομολογούμενη με αγάπη και σεβασμό τον τρόπο με τον οποίο έμαθε πλάι στον Γκάτσο να ζει ποιητικά την καθημερινότητα και καθημερινά την ποίηση". (κείμενο ΦΩΤΗ ΑΠΕΡΓΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ).

Παρουσίαση μουσικής

312. Το τραγούδι της Έλσας

ΤΟ ΜΠΛΕ ΠΑΛΤΟ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ, 1998

Σπάνιος δίσκος που εξεδόθη στην Βέροια το 1998 και περιέχει ένα συμπίλημα έργων γνωστών μουσουργών όπως οι Β. Βαλαβάνης, Β. Κουρτίδου, Ε. Ιεροπούλου, Κ. Μπραβάκης, Θ. Λιόλιος, Π. Παυλίδης. Το συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο «Το τραγούδι της Έλσας» και είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι. Τους στίχους έχει γράψει η Mαίpη Μωραϊτοπούλου, τη μουσική ο Κώστας Μπραβάκης και το ερμηνεύει η Ελένη Αναγνώστου.

Το τραγούδι της Έλσας

Aχ καϋμενούλα Έλσα καϋμένο μου παιδί

καιρός ωραίος σήμερα να μην τονε χαρεί.

Έτσι θα λένε αύριο οι φίλοι κι οι εχθροί,

όταν θα έχω πέσει στου δράκου το παχνί .

Για μένα θάναι θάνατος γι’ αυτούς γιορτή και σκόλη

και θα γελούνε ήσυχοι γιατί γλυτώσαν όλοι.

Μα ένας ιππότης ξένος για με θ’ αγωνιστεί,

το δράκο θα σκοτώσει και θα μ’ ερωτευτεί.

Όμως κανείς δε σώθη απ’ του δράκου την οργή

κι ο ιππότης σκοτωμένος θα σέρνεται στη γη.

Παρουσίαση μουσικής

311. Ήρωες και θύματα

ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΜΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΣΕΙΡΙΟΣ, 1986

11/12

Οι «Μύθοι μιας γυναίκας» είναι η τελευταία ολοκληρωμένη δισκογραφική συνάντηση της Νανάς Μούσχουρη του ποιητή Νίκου Γκάτσου και του Μάνου Χατζιδάκι. Πρόκειται για ένα από τα πιο λυρικά και συμφωνικά έργα του μεγάλου συνθέτη... Σ’ αυτό συντελούν τόσο οι προσεγμένες ενορχηστρώσεις, που περιλαμβάνουν όργανα όπως βιολί, βιολοντσέλο, κόρνο, άρπα, φλάουτο, όμποε κ.ά., όσο και οι εξαιρετικές ερμηνείες της Μούσχουρη, η οποία αντιμετωπίζει με σεβασμό και συνέπεια το υλικό της: χωρίς να κάνει επίδειξη των φωνητικών της ικανοτήτων (παρόλο που τα τραγούδια είναι ιδιαιτέρως απαιτητικά) τραγουδάει με μία διακριτική μελαγχολία, χωρίς περιττό πάθος και θεατρινισμούς, τους ποιητικούς στίχους του Νίκου Γκάτσου..

Το συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο «Ήρωες & θύματα». Πρόκειται για το μοναδικό τραγούδι του δίσκου που δεν είναι του Νίκου Γκάτσου. Όπως γράφει κι η ίδια η στιχουργός στο βιβλίο «Νίκος Γκάτσος: Όλα τα τραγούδια» (εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ) «αιτία γι’ αυτή τη σφήνα ήταν η μεγάλη κούραση που είχε νιώσει ο Νίκος Γκάτσος με τις συνεχείς αναθεωρήσεις και αλλαγές ιδεών του Μάνου Χατζιδάκι. Δεδομένου ότι γνώριζα τη μελωδία αρκετά καλά, του υποσχέθηκα ένα “δωράκι”. Όταν όμως έδωσε τους στίχους στο Μάνο Χατζιδάκι κι εκείνος τελικά συμφώνησε, είπε: «Μάνο, πρέπει να σου αποκαλύψω ότι τα λόγια αυτά τα έχει γράψει η Αγαθή».

(κείμενο Δημήτρη Βαγενά, Ιστοσελίδα Ορφέας)

Πίσω απ’ το φεγγάρι το γεμάτο

κρύβεται συχνά εν’ αδειανό.

Κάνει τις καρδιές μας άνω κάτω

και ξαναγυρνά στον ουρανό.

Πίσω απ’ την αλήθεια κάποιο ψέμα

κρύβεται συχνά φαρμακερό

κι όσο βαφτιζόμαστε στο αίμα

λέμε πως νικάμε τον καιρό.

Ήρωες και θύματα

πάμε χέρι-χέρι,

όλα τα νομίσματα

όλα έχουν δυο πλευρές.

Του Θεού τα μάτια στάζουν θειάφι

των ανθρώπων μένουνε κλειστά.

Πως να δουν η μοίρα τι τους γράφει

ποιος πηγαίνει πίσω, ποιος μπροστά.

Γκρέμισε τις στέγες και τους τοίχους,

θέλω απ’ τη βροχή σου να βραχώ.

Σάλπιγγα ψυχή μου βγάλε ήχους

κι έμπα στην καινούργια Ιεριχώ

Παρουσίαση μουσικής

310. Το ταγκό της αδικίας

Η ΡΟΖΑΛΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΚΟΤΣΙΔΕΣ

ΟΥΤΟΠΟΣ, 2011

Η γνωστή πολυτάλαντη θεατρικοπαραμυθοσυνθέτις Εύα Ιεροπούλου «ξαναχτύπησε» με τη βοήθεια των τριών κοτσίδων της Ροζαλίας. Ένας δίσκος με την αφήγηση και τη μουσική μιας ιστορίας που αρέσει σε όλους εκτός... από έναν κουρέα.

Παίζει το καλοκουρδισμένο σύνολο Family Sound Machine , που το αποτελούν η Νίκη Μπραβάκη (βιολί),η Νεφέλη Μπραβάκη (πιάνο), ο Κώστας Μπραβάκης (κιθάρα) και η Εύα Ιεροπούλου ( τσέλο). Το συγκεκριμένο κομμάτι που θα μπορούσε να αποτελεί έναν «παγκόσμιο ύμνο των αδικημένων» ερμηνεύει η Μαρία Θωίδου.

Το ταγκό της αδικίας

Αυτή είναι μια μεγάλη αδικία

απέναντι σε ένα μικρό παιδί,

που δεν θα την αφήσω να επαναληφθεί.

Με πνίγει το παράπονο, με πνίγει η ταραχή

για τούτη την απαίσια σκευωρία,

που όταν ακουστεί και μαθευτεί,

ούτ’ ένας θα βρεθεί στην πόλη να χαρεί.

Θα νοιώσουν όλοι πίκρα, θα νοιώσουνε οργή

γι’ αυτή την απερίγραπτη αδικία,

που έγινε σ’ ένα μικρό παιδί.

Παρουσίαση μουσικής

309. Οι στάχτες των Αθηνών

ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ

LYRA, 1996

Μουσική που έγραψε η Ελένη Καραϊνδρου το 1979 για την ταινία του Χριστόφορου Χριστοφή «Περιπλάνη», όπου έπαιζε και ο Μίμης Φωτόπουλος.

«Η ιστορία της μουσικής της Ελένης Καραΐνδρου ξεκινά από τα βάθη της αρχαίας ελληνικής ύπαρξης και φθάνει στο σήμερα, το κοσμικό σήμερα. Μέσα από περιπλανήσεις, αναζητήσεις, οράματα, παλινδρομήσεις ανάμεσα στο πραγματικό όνειρο και την ονειρική πραγματικότητα, σχηματοποιείται (η μουσική της) με ηχητικές εικόνες που δεν αναφέρονται σε χώρο και χρόνο. Μοιάζουν να ίπτανται ανάμεσά μας. Έτσι... δεν έχουν τόση σημασία οι καταβολές και οι επιδράσεις, οι εκλεκτικές συγγένειες, οι διαλεκτικές σχέσεις, οι χρηστικές αξίες – το κέντρο της είναι πάντα το συναίσθημα και ο άνθρωπος» (κείμενο: Γιώργος Χαρωνίτης).

«Αν ο Όμηρος είχε συνθέσει μουσική, θα ήταν κάπως έτσι: σκοτεινή και μελαγχολική, αποπνέοντας τη γλυκιά αίσθηση του ζεστού κόκκινου κρασιού και την αρμύρα της θάλασσας. Θρηνητική και ερωτική συνάμα, η μουσική εκείνη θα τραγουδούσε την αγάπη και τον χαμό, το πάθος που σπρώχνει τον άνθρωπο να μεγαλουργεί.» (κείμενο: Michael Walsh)

Παρουσίαση βιβλίου

Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας

Warburton Nigel

Εκδ. Πατάκη, 2012

Μπορεί η ιστορία της φιλοσοφίας να παρουσιαστεί με τρόπο άμεσο και διασκεδαστικό και έναν λόγο σχεδόν προφορικό; Το βιβλίο του Νάιγκελ Βάρμπουρτον «Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας» δεν είναι το μοναδικό που απαντά καταφατικά σε μια τέτοια ερώτηση. Είναι όμως και ένα από τα πιο αξιόλογα βιβλία του είδους και τα τελευταία χρόνια δεν έχουν εκδοθεί και λίγα που έθεσαν ως στόχο την εξοικείωση με τη σκέψη των μεγάλων στοχαστών ενός βιαστικού και σε πολλές περιπτώσεις αδαούς κοινού. Ο Νάιγκελ Βάρμπουρτον που διδάσκει φιλοσοφία στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, έχοντας αφουγκραστεί τις ανάγκες των καιρών για διάβασμα «ελαφρύ» που όμως δεν είναι χάσιμο χρόνου, με το βιβλίο αυτό επιχειρεί μια ξενάγηση στους μεγάλους σταθμούς που καθόρισαν τη σκέψη της Δύσης. Για να το πετύχει μηχανεύεται πολλούς τρόπους: δίνει στοιχεία της βιογραφίας των σπουδαίων φιλοσόφων, επινοεί ιστορίες ώστε να αποκαλύψει στον αναγνώστη του τον κεντρικό πυρήνα της σκέψης τους, δίνει παραδείγματα για να ξεκαθαρίσει το τοπίο ενός κόσμου που έχει συνδεθεί με βασανιστικά ερωτήματα και διάβασμα υψηλών απαιτήσεων. Κι όμως, η αντίληψη αυτή, πως η φιλοσοφία είναι βαριά και απροσπέλαστη, δεν είναι παρά μια φήμη. Ο ίδιος ο Βάρμπουρτον αν και γράφει ένα βιβλίο σε απλή γλώσσα, δεν μπορεί να κρύψει την αγάπη του για τη φιλοσοφία, το ότι την βρίσκει έναν κόσμο συναρπαστικό, γεμάτο έντονες συγκινήσεις. Γι' αυτό και τελειώνοντας κανείς με την ανάγνωση δεν αποκλείεται να νιώσει την επιθυμία να στραφεί στις «πηγές», να επιχειρήσει μια άμεση γνωριμία με τους μεγάλους στοχαστές, ξεκαθαρίζοντας πως η φιλοσοφία δεν είναι ένα σύμπαν σκοτεινό που απευθύνεται σε εκείνους που είναι έτοιμοι για τις μεγάλες σκοτούρες, αλλά μια σπουδαία κληρονομιά ή καλύτερα μια πορεία προς τη γνώση, γραμμένη από ανθρώπους και προορισμένη να διαβαστεί από ανθρώπους. Επιπλέον, το στιλ της γραφής του, αλλά και η μέθοδός του, κάνουν το βιβλίο του προσιτό ακόμη και σε νέους ή πολύ νέους (μπορεί άνετα να το διαβάσει ένα παιδί των πρώτων τάξεων του γυμνασίου) που νιώθει τα πρώτα σκιρτήματα και αγωνίες και έχει θέσει τα πρώτα του ερωτήματα για τη ζωή, τον κόσμο, την πολιτική, την αισθητική, την ηθική.

Σαν παραμύθι

Ο Βάρμπουρτον αφιερώνει κάθε κεφάλαιο σε διαφορετικό στοχαστή επιλέγοντας ορθά τη χρονολογική σειρά. Ξεκινά από τον Πλάτωνα δίνοντας ένα πορτρέτο του Σωκράτη και παραθέτοντας στοιχεία για τη φανταστική, τέλεια κοινωνία της «Πολιτείας». Από τον Αριστοτέλη επιλέγει να εστιάσει στην αντίληψη της αληθινής ευτυχίας, ενώ από τον Επίκουρο στην άποψη για τη θεραπευτική διάσταση της φιλοσοφίας. Καταθέτει το σεβασμό του στη σκέψη του Αυγουστίνου, αναγνωρίζοντάς τον ως πρόδρομο της νεωτερικότητας, ξεκαθαρίζει τις συγχύσεις στην περίπτωση του Μακιαβέλι και γράφει ένα απολαυστικό, όσο και αποκαλυπτικό κεφάλαιο για τον Τόμας Χομπς. Στον Καντ αφιερώνει δύο κεφάλαια, στα οποία δεν κρύβει το δέος του για τον φιλόσοφο εκείνο που στην προσπάθειά του να κατανοήσει τη σχέση του ανθρώπου με την πραγματικότητα προχώρησε στη σύνθεση ενός ολόκληρου φιλοσοφικού συστήματος. Φτάνοντας στον 20ό αιώνα μας δίνει εξαιρετικά κεφάλαια για τον Ράσσελ, τον Βιτγκενστάιν αλλά και τη Χάνα Αρεντ, εστιάζοντας στην περίοδο που έγραψε το «Ο Αϊχμαν στην Ιερουσαλήμ». Η παρουσίαση του συγγραφέα, που φτάνει μέχρι τον Πίτερ Σίνγκερ, δεν είναι πλήρης. Ο Βάρμπουρτον επιλέγει, δίνει την άποψή του, ερμηνεύει. Η προσωπική ματιά χαρίζει στο βιβλίο αμεσότητα που δημιουργεί αμέσως κοινούς τόπους με τον αναγνώστη. Οι εύστοχες παρατηρήσεις του χαρίζουν στο βιβλίο εγκυρότητα και κύρος. (κείμενο της Εύης Καρκίτη)

Παρουσίαση μουσικής

308. Μικρέ μου βασιλιά

ΜΙΚΡΕ ΜΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ

STUDIO PAZL, 2011

3/4

Τέσσερα τραγούδια και ένα παραμύθι ανεξάρτητο στον πολύ καλό αυτό δίσκο του ακορντεονίστα Γιώργου Ζωγράφου και της Βίκυς Μωραΐτη.

Το συγκεκριμένο κομμάτι με την δροσερή μουσική και τους συγκινητικούς στίχους ερμηνεύει ο Δημήτρης Καρράς

Θα σου μάθω να γελάς όταν κλαις κι όταν πονάς.

Ν’ αγκαλιάζεις τη ζωή, που ναι τόσο δα μικρή.

Αχ μικρέ μου βασιλιά, σαν τα μάθεις όλα αυτά,

θα μου φύγεις μακριά. Αχ μικρέ μου βασιλιά.

Θα σου μάθω να κρατάς μια κιθάρα όπου πας,

για να βρεις στη μουσική ό,τι λείπει απ' τη ζωή.

Θα σου μάθω να κοιτάς με τα μάτια της καρδιάς

και θα βρίσκεις στις στιγμές χρώματα και μουσικές.

Αχ μικρέ μου βασιλιά, σαν τα μάθεις όλα αυτά,

θα μου φύγεις μακριά, μ' ανοιγμένα τα φτερά.

Παρουσίαση μουσικής

307. Κωλοέλληνες

ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ

POLYGRAM, 1989

Ο δίσκος αυτός  του Διονύση Σαββόπουλου χαρακτηρίστηκε ως ο πιο αμφιλεγόμενος & λιγότερο επιτυχημένος εμπορικά δίσκος της καριέρας του. Άραγε μετά από 13 χρόνια μήπως θάπρεπε οι πολυάριθμοι οργισμένοι μαζί του «κωλοέλληνες» να κάνουν λίγη αυτοκριτική και να παραδεχτούν ότι ήταν άλλη μια «δυνατή» στιγμή ενός διορατικού και ταλαντούχου δημιουργού;

Κωλοέλληνες.

Μελαμψές φυλές,

κοντοπόδαρες.

Σειλινοί του κράτους,

που ξερνάει και να `τους.

Τσιφτεντέλληνες,

με γονείς ληστές.

Των συντρόφων τους θύτες

για αμνηστία αλήτες,

τώρα διοικητές.

Κράτος ασυστόλων

και πεσμένων κώλων.

Κωλοέλληνες.

Η χάρτα αυτού του κράτους κρύβει απάτη,

που φτάνει στον γνωστό αγριορωμιό.

Στο ντάτσουν μιας φυλής που ζει φευγάτη

απ` ό,τι Ελληνικό στον κόσμο αυτό.

Κωλοέλληνες.

Μασκαρλίκια δες.

Στο Άλφα της Αξίας

της Αρχής της Μίας,

λουτροκαμπινές.

Τιμωρός καιρός.

Πέντε αιώνες δύσης

εθνικής θα ζήσεις

από δω και μπρος,

με αγγλικές αλφαβήτες

μαλλιαροί μου Ελλαδίτες

θλιβερές μου πορδές.

Πνεύμα αλήτικο,

Ελλαδίτικο.

Σε μικρά Ασία,

Κύπρο, Λευκωσία,

Βόρειο-Ήπειρο.

Δεν ακούει κανείς.

Στο χειρότερο

του Ελληνισμού κομμάτι

στην Ελλάδα ζούμε.

Μια φάουσα καταπίνει τον αέρα,

τη θάλασσα, την πόλη, το ιερό,

πλημμύρισε σκουλίκια η μητέρα

το ρόδο καταγής βγάζει καπνό.

Δεν υπάρχει ελπίς

στην Ελλάδα ζεις.

Σκαλιστές σκιές,

Μακρυχέρηδες.

Με το φως σπασμένο

Κρατικοποιημένο.

Αχ, οι Έλληνες!

Αλλά εκεί στην ξένη

στην οθόνη σκυμμένοι,

θεϊκά δεμένοι

με την οικουμένη.

Στους απέναντι τόπους

φωτοκολλημένοι

απ` τον εδώ ουρανό τους.

Κι ενώ εδώ θα ζούμε καταρρεύσεις,

ο έξω Ελληνισμός θα προχωρεί

και φως και μουσική μιας άλλης σκέψης

στη μείζονα Ελλάδα θα εκραγεί.

Στους Πανέλληνες.

Παρουσίαση μουσικής

306. Σε χάνω

ΕΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΒΑ

COLUMBIA, 1991

5/11

Ο τελευταίος κύκλος τραγουδιών που έγραψε ο Δημήτρης Λάγιος κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του με τον τίτλο «Ερωτική Πρόβα». Στο δίσκο συμμετείχαν οι Γιώργος Νταλάρας, Σαβίνα Γιαννάτου, Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας, ενώ την ορχήστρα αποτελούσαν ο Γιάννης Σπάθας, ο Νίκος Αντύπας, ο Νίκος Τουλιάτος, κ.α.

«Η “Ερωτική Πρόβα”, είναι ουσιαστικά ένα χορόδραμα όπου ο συνθέτης αναζητεί τη λύτρωση περιγράφοντας –με μουσική και ποίηση- την πορεία προς το τέλος. Έχοντας επίγνωση του δικού του τέλους που πλησιάζει, βρίσκει την τεράστια καλλιτεχνική δύναμη να γράψει αυτό το έργο, το 1989… Στις 11 Απριλίου του 1991, ο Δημήτρης Λάγιος πεθαίνει από καρκίνο. Ήταν μόλις τριάντα οκτώ χρονών. (κείμενο Δημήτρη Αβούρη, Ελευθεροτυπία).

Το συγκεκριμένο κομμάτι ερμηνεύει η Σαβίνα Γιαννάτου με την αιθέρια φωνή.

Σε χάνω

Εκεί που πάω να σε συνηθίσω σε χάνω

κι ενώ βρίσκεσαι μέσα μου δεν φαίνεσαι

στο πλάνο.

Εκεί που πάω να σε συνηθίσω σε χάνω,

χάθηκα στην οχλοβοή κι η θλίψη με παγώνει.

Κανάλια ψάχνω ύποπτα, το αλκοόλ με κάνει σκόνη.

Εκεί που πάω να σε συνηθίσω σε χάνω,

όλα γυρίζουν κουρδιστά σε άσχημο παιχνίδι

το κέρινό σου ομοίωμα στο λούνα-παρκ με πνίγει.

Εκεί που πάω να σε συνηθίσω σε χάνω,

σπιρτόκουτα στις τσέπες μου μπουκάλια στο τραπέζι,

είναι το φιλμ αρνητικό κι ένας μονάχος παίζει.

Εκεί που πάω να σε συνηθίσω σε χάνω.