Παρουσίαση μουσικής

348. Aτζύμι

ΟΥΡΑΚΑΣ

Στιγμή, 2000

Ο σπάνιος αυτός δίσκος, εκτός κυκλοφορίας, είναι δημιούργημα του συνθέτη Σωτήρη Δεμπόνου. Πρόκειται για γιατρό παθολογοανατόμο με πολύ καλές σπουδές κλασικής μουσικής, και δεξιοτέχνη κιθάρας και μαντολίνου. Έχει χαρακτηριστεί μαντολινο-κιθαρίστας, αφού παίζει το ηλεκτρικό μαντολινοκίθαρο φτιαγμένο από τον Νίκο Κοτζαμπόπουλο, που διαθέτει μπράτσο κιθάρας και μπράτσο μαντολίνου. Ο Σωτήρης Δεμπόνος είναι Κεφαλλήνας και ο δίσκος «Ουράκας» που κυκλοφόρησε το 2000 είναι η δεύτερη δουλειά του. Είναι βασισμένη στο ομώνυμο ποίημα ενός άγνωστου συμπατριώτη του, του Αλέξανδρου Μοντεσάντου, που σαν πλοίαρχος, ταξίδεψε στον Ειρηνικό με το παρατσούκλι «Καπετάνιος – Φάντασμα» και πέθανε το 1965 στο Δαφνί. Ουράκας είναι ένα ηφαιστιογενές νησί του Ειρηνικού Ωκεανού.

Το μουσικό υλικό του δίσκου αποτελείται από οκτώ τραγούδια και τρία οργανικά, δύο από τα οποία είναι διασκευές παραδοσιακών χορών. Με μικρές μουσικές γέφυρες ανάμεσα στα τραγούδια ακούγεται σαν μια ολοκληρωμένη ιστορία 42 λεπτών. Η σύμπραξη μελωδικών γραμμών και Jazz αυτοσχεδιαστικών στοιχείων, έχει στόχο να προβάλλει τον ισχυρό λόγο του ποιητή και να υποβάλλει τον ακροατή σε ένα κλίμα ταξιδιού και περιπέτειας. Στο ένθετο συμπεριλαμβάνονται τα χειρόγραφα του ποιητή, σχόλιο του λογοτέχνη-ψυχιάτρου Μάριου Μαρκίδη που τον γνώρισε, λεξιλόγιο ναυτικών όρων και τοπωνυμίων και ενδεικτικοί χάρτες-οδηγοί.

Παίζουν οι Σωτήρης Δεμπόνος: μπάσο, κλασσική κιθάρα, Νατάσσα Δίπλα: κρουστά, βιμπράφωνο, Γιώργος Κίτσιος: βιολί, βιόλα, Κώστας Ράπτης: ακκορντεόν (bayan), Θοδωρής Ρέλλος: σαξόφωνο και ερμηνεύουν τα τραγούδια ο Ταξιάρχης Χάνος και η  Χαρά Δημοπούλου. Η τελευταία τραγουδάει με την απαλή φωνή της το καταπληκτικό κομμάτι που έχει τίτλο «Ατζύμι», που περιγράφει το ταξίδι του γιαπωνέζου θερμαστή Ατζύμι ο οποίος πασχίζει να φτάσει στο τέλος του ταξιδιού και της ζωής του.

«Θεέ ας μου γένει το χατήρι

να πατήσω Γιοκοχάμα

για να κάμω χαρακίρι

με τη χρυσαφένια κάμα

μες το ιερό του Μαγιαντόση

σαν αντάξιος της φυλής μου

κι έτσι Θεέ μου να τελειώσει

το μαρτύριο της ψυχής μου».

Με σκοτάδι, με φεγγάρι

κάθε απόσπερνο απ’ την πρύμνη

το μακάβριο αυτό τροπάρι

έψελνε στο Θεό του ο Ατζύμι.

Θερμαστής μες το «Λαπωνία»

φορτηγό της Ρόπνερ Λάϊν

πούχε ναύλο δια δυό χρόνια

Μπρίσμαπαιην, Νιούκαστλ ον Τάϊν.

Και το τσούρμο που αγαπούσε

τον θλιμμένο σύντροφό του

μάταια νάμπει προσπαθούσε

στο μεγάλο μυστικό του,

νάβρει ποιό στυγνό μαράζι

ποιά θανάσιμη αγωνία

δίχως οίκτο τον προστάζει

να σφαχτεί στην Ιαπωνία.

Μα εκεί μόνον σαν το πλοίο

φούνταρε την άγκυρά του

κι ο πιστός με μεγαλείο

ρήμαξε όλα τ’ άντερά του,

βγήκε φόρα πως η Αμάτι

σε καπρίτσιο της μοιραίο

το συζυγικό κρεβάτι

λέρωσε μ’ ένα Ευρωπαίο...

Παρουσίαση μουσικής

347. Στρογγυλή φωτιά

ΑΣΤΙΒΗ

2010

Ο δίσκος περιέχει συνθέσεις του τραγουδοποιού Δημήτρη Καρρά. Ο τίτλος προέρχεται από την ονομασία του φρυγανώδους θάμνου «Αστοιβή» (ποτήριον το ακανθώδες ή Sacropoterum spinosum) πολύ διαδεδομένου εκτός από την Πάτμο και σε όλη την Ελλάδα με την ονομασία «Αφάνα». Το συγκεκριμένο ερωτικό τραγούδι ερμηνεύει μαζί με τον συνθέτη η Νατάσα Μποφίλιου.

Στρογγυλή φωτιά

Μες της αγάπης σου τον παγωμένο δρόμο

γλιστράω πέφτω και χάνω ότι έχω,

γιατί ερωτεύτηκα το λιγοστό σου χρόνο

κι αυτό το λίγο που μου δίνεις δεν αντέχω.

Κάνω ταξίδια με ιπτάμενα πατίνια,

ψάχνω να βρω στον ουρανό τις απαντήσεις.

Θυμάμαι μου `πες μέσα σ’ όλη μας τη γκρίνια,

αν μοιάσω λίγο με τον ήλιο θα γυρίσεις.

Και τώρα φίλος μου έχει γίνει πια ο ήλιος,

τον καλοπιάνω να μου δώσει λίγη λάμψη,

μα αν πλησιάσω πιο κοντά του θα με κάψει

και αν μ’ άδεια χέρια φύγω εσένα θα πειράξει.

Είμαι λοιπόν σε μία φάση αυτοθυσίας

για της αγάπης σου τ’ ανόητα τερτίπια

και έχω με σένανε την ίδια απορία,

πόσο αξίζει η ατόφια μας αλήθεια;

Να γυρίσεις πια στα χέρια μου κοντά, δροσιά γλυκιά,

γιατί εκεί ψηλά η στρογγυλή φωτιά σε καίει αργά.

 Παρουσίαση μουσικής

346. Συμφωνία Νο 1

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 1986

Η Επτανησιακή Μουσική Σχολή αποτελεί την αρχαιότερη περίοδο της λόγιας ελληνικής μουσικής και καλύπτει ολόκληρο τον 19ο αιώνα με ιδιαίτερη ανάπτυξη μετά το 1830... Η κυκλοφορία του παρόντος δίσκου το 1985 αποτέλεσε μια σημαντική αφορμή για την αφύπνιση του ενδιαφέροντος απέναντι στους πρωτεργάτες της σημαντικής εκείνης εποχής και ιδιαίτερα σε τρεις πατριαρχικές μορφές που συνέδεσαν το όνομά τους αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη μουσική σχολή: Τον Νικόλαο Χαλικιόπουλο-Μάντζαρο (1795-1872), τον Παύλο Καρρέρ (1829-1896) και τον Ναπολέοντα Λαμπελέτ (1864-1932). Παρά τη μομφή που συνήθως συνοδεύει τις αναφορές στους συνθέτες αυτούς για υποταγή στα ιταλικά πρότυπα, η αλήθεια είναι ότι οι δημιουργοί αυτοί προσπάθησαν και συχνά κατάφεραν να απομακρυνθούν από τα αναπόφευκτα και ισχυρά πρότυπά τους διεκδικώντας με αξιώσεις τη δημιουργική αυτονομία τους. Τη φόρμα της μπαρόκ "sinfonia" (που κάπως ελεύθερα στα ελληνικά την αποδίδουμε με τον όρο "Συμφωνία" ή "Εισαγωγή") καλλιέργησαν από νωρίς οι Επτανήσιοι συνθέτες με πρώτον και καλύτερο τον Νικόλαο Μάντζαρο. Από μια μεγάλη σειρά τέτοιων "Συμφωνιών" του καταγράφονται σ' αυτήν την ηχογράφηση πέντε συνολικά, γραμμένες σ' ένα ύφος πολύ κοντά σ' αυτό των εισαγωγών στις όπερες του σύγχρονού του Ιταλού συνθέτη Gioachino Rossini. Ανάλογου ύφους είναι και οι σύντομες συνθέσεις των άλλων δύο συνθετών που φιλοξενούνται στο δίσκο. Όλες οι συνθέσεις παρουσιάζονται σε ενοργάνωση του Κώστα Σαμοΐλη για ορχήστρα πνευστών οργάνων αποτελούμενη από φλάουτο, όμποε, κλαρινέτο, φαγκότο, κόρνο, τρομπέτα και φιλικόρνο. Ερμηνεύει το αξιόλογο Συγκρότημα Μουσικής Δωματίου 'Νικόλαος Μάντζαρος', που ιδρύθηκε το 1979 κι απαρτίζεται από διαπρεπείς σολίστες πνευστών οργάνων (πολύ καλό κείμενο του ρέκτη Δημήτρη Κωστούλα).

Παρουσίαση μουσικής

345. Ήταν μια στιγμή

ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ

Ανεξάρτητη παραγωγή, 1986

Το όμορφο αυτό κομμάτι από τον ομώνυμο δίσκο αποτελεί μια από τις πρώτες δουλειές του καλού Θεσσαλονικιού συνθέτη Γιώργου Καζαντζή. Με αυτό το τραγούδι απέσπασε το 2ο βραβείο  στο 25ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1986. Η μουσική ρέει και χαρακτηρίζει την 1^η φάση της δημιουργίας του Γιώργου Καζαντζή με «μουσική τέχνης». Οι εξαιρετικοί στίχοι είναι γραμμένοι από την Σοφία Κατζούρη και το ερμηνεύει ο Κώστας Πρατσινάκης.           

Ήταν μια στιγμή,

μια στιγμή στο κάτω-κάτω,

που δεν μπορώ ν’ αρνηθώ.

Πάντα στη σκιά η ζωή

σαν άδειο πλάνο,

για να χαράξεις βαθιά.

Ωστόσο,

δε θα με βρεις στα σημεία αφής.

Το σώμα λάθη δε συγχωρά.

Ακόμα κι αν θα με δεις

σε κυκλώνα φυγής,

το ίδιο σώμα θα αντιδρά.

Το σώμα λάθη δε συγχωρά.

Δεν μπορώ, δε μένω στο πάντα,

για πάντα, για πάντα να χάνομαι.

Δεν μπορώ να ζήσω

με μνήμες που σάπισαν,

με θολές εικόνες

μιας πράξης που τέλειωσε.

Δεν μπορώ να ζήσω

με σώμα που δεν αγαπώ.

Ήταν μια στιγμή,

μια στιγμή στο κάτω-κάτω,

που δεν μπορώ ν’ αρνηθώ.

Όλα ξαφνικά κι η ζωή

μια φάλτσα νότα,

για να την παίξω σωστά.

Ωστόσο,

δε θα με βρεις στους καθρέφτες της γης.

Το σώμα πάντα θ’ αναζητά.

Ακόμα κι αν θα με δεις

σε κυκλώνα φυγής,

το ίδιο σώμα θα αντιδρά.

Το σώμα πάντα θ’ αναζητά.

Δεν μπορώ να ζήσω

με μνήμες που χάθηκαν,

με θολές εικόνες

μιας πράξης που τέλειωσε.

Δεν μπορώ να ζήσω

με σώμα που δεν αγαπώ.

Παρουσίαση Βιβλίου

Από δω ως το σύννεφό μας.

Κυριακίδη Ηδύλη

Εκδ. Mabrida, 2013

Το ημερολόγιο ενός μικρού κοριτσιού που επικοινωνεί με τον πατέρα της, γράφοντας: "Η μαμά μου είπε πως κάνεις πολύ σημαντική δουλειά στον ουρανό. Μου είπε, σε πήρε ο Θεός και σου ζήτησε βοήθεια, επειδή τελειώνουν τα σύννεφα κι έπρεπε να φτιάξετε καινούργια. Μπορείς να μου φτιάξεις ένα, που θα μοιάζει με καρδούλα; Θα χαιρόμουν πολύ. Θα είναι το δικό μας σύννεφο!"

Μιά ιστορία για μεγάλους με παιδική καρδιά. Ένα σωστό χαρμάνι μελαγχολίας  αποδοχής - αισιοδοξίας πάνω στο θέμα του χαμού του πατέρα.

Η 22άχρονη Ηδύλη Κυριακίδη παρουσιάζεται διακριτικά με αυτό το πρώτο βιβλίο από τις νεο-εμφανιζόμενες εκδόσεις “Mabrida” και είναι πολύ πιθανόν στα επόμενα 78 χρόνια να γράψει και άλλα πολλά ενδιαφέροντα κείμενα.

Παρουσίαση μουσικής

344.Μικρή μου σελήνη

ΤΑ ΩΡΑΙΟΤΕΡΑ ΜΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

PHILIPS, 1991

Το τραγούδι αυτό του Αργύρη Κουνάδη πρωτοκυκλοφόρησε σε 45άρι το 1962 και αργότερα συμπεριελήφθη στον δίσκο 33 στροφών «Τα ωραιότερά μου τραγούδια» της Τζένης Βάνου που εκδόθηκε το 1991. Τα λόγια, που ξαφνιάζουν είναι από τις σπάνιες στιχουργικές εμφανίσεις του Μίνου Αργυράκη. Η τρυφερή μουσική του Αργύρη Κουνάδη ταιριάζει με την βελούδινη, αβίαστη φωνή της Τζένης Βάνου.

«Μικρή μου σελήνη»

Είμαστε τόσο μόνοι,

μόνοι μικρή μου Σελήνη,

τόσο μοναχικοί,

αγαπημένη μικρή μου Σελήνη.

Μια φορά κι έναν καιρό

πηγές με γάργαρο νερό

βάφαν λεύκο το γιασεμί,

βάφαν γαλάζια την αυγή.

Παρουσίαση μουσικής

343. Χριστούγεννα

Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

ΑΚΤΗ, SONY MUSIC, 2003

Ο 4ος δίσκος του τραγουδοποιού Φοίβου Δεληβοριά περιέχει το επίκαιρο, αλλά και αντισυμβατικό τραγούδι των Χριστουγέννων με τους πολύ καλούς στίχους και τον απρόσμενο μουσικό επίλογο, που ξαφνιάζει ευχάριστα.

Χριστούγεννα

Δεν περιμένω όμως τίποτα πια

Τον Αι Βασίλη απλώς τον λέγαν μπαμπά

Κι είν’ ένας πρώην Έλλην αριστερός

Ένας θνητός

Με τ’ όνειρό του δίχως στέγη καμιά

Και το ανοιξιάτικο κορίτσι - μαμά

Πλακώνεται απ’ τη συνταγή την παλιά

Οι μυρωδιές θυμίζουν κάτι βαρύ

Κάποια πληγή

Που απλώς δε θέλουμε ν’ ανοίξει ξανά

Χριστούγεννα

Τα πλεϊμομπίλ μου είν’ εξαιτίας μου κουτσά

Σβησμένα στη σαμπάνια βεγγαλικά

Ίσως για κάποιους νά ΄ναι ακόμα γιορτή

Μα ποιοι είν’ αυτοί;

Ζουν σε θερμοκοιτίδες ή σε χωριά;

Χριστούγεννα

Κι ό,τι αρχίζω μου πηγαίνει στραβά

Πάντα με πάει σ’ ενός σταυρού τα καρφιά

Και πότε-πότε τα καρφώνω κι εγώ

Σε άλλον αμνό

Έτσι ήταν πάντα κι έτσι θά `ναι ξανά

Χριστούγεννα

Κι εσύ τι θες απ’ τη ζωή μου ξανά;

Με τα λαμπιόνια σου τα θανατερά

Και το φιλί σου πάντοτε αποδεκτό

Πως σε μισώ

Θες νά `σαι η ίδια και ν’ αλλάζω εγώ

Με θες προσωπικό σου δημιουργό

Μη λες πως μοιάζω με τον Ντόναλντ εγώ

Λάμπω εγώ

Μα μ’ ένα σπότλαϊτ που δε μου είναι αρκετό

Χριστούγεννα

Τι φταίω που αν λείπεις η ζωή μου διψά

Το γαϊδουράκι της τραβάει αργά

Να βρει ένα πανδοχείο νυχτερινό

Να `ναι ανοιχτό

Ή έστω μια φάτνη να χωράει το κενό

Χριστούγεννα

Χωρίς αυτά ο χρόνος δεν ξεκινά

Βοσκούς μαζεύω, μάγους από μακριά

Γιορτάζω για ν’ αλλάξουμε οριστικά

Χρόνια πολλά

Χωρίς να προσποιούμαι τίποτα πια

Παρουσίαση μουσικής

342. Θα σ’ αγαπώ

ΤΗΕ ΑΤΗΕΝΙΑΝ PROJECT

ΙΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, 2013

Ο Πρίαμος Μωράκης γιός του Τάκη Μωράκη και της Νάντιας Κωνσταντοπούλου κυκλοφόρησε αυτό τον δίσκο, που περιέχει πολλά κομμάτια του πατέρα του  διασκευασμένα σε jazz. Ο ίδιος λέει για το πείραμα αυτό ότι «... επίκεντρο του ήταν ο ελληνικός στίχος με jazz μουσικό υπόβαθρο και με βάση αυτό έγινε η επιλογή των κομματιών» Για τον πατέρα του γράφει: «... έπαιζε jazz ήδη πριν τον πόλεμο. Τα ινδάλματά του ήταν οι Stephan Crapelli, ο Django Reinhardt, o Nat King Cole και άλλοι ανάλογοι. Σαν μαέστρος αργότερα ακολούθησε τον ήχο των big bands με πρότυπα του τους Duke Ellington, Count Basie και Glenn Miller».

Στις πολύ καλές ενορχηστρώσεις των εγχόρδων συμμετείχε και ο γνωστός φίλος της «Πολιτείας» Τάσος Ρωσόπουλος. Παίζουν οι μουσικοί:  Δημήτρης Καλατζής (πιάνο), Χρήστος Ραφαηλίδης (βιμπράφωνο), Μάνος Λούτας και Περικλής Τριβόλης (μπάσο), Φίλιππος Παπάς (τενόρο σαξόφωνο), Λέανδρος Φράτνικ και Δημήτρης Κακαβούλης (ντραμς) και Σωκράτης Γανιάρης (κρουστά). Όλα τα κομμάτια ερμηνεύει η Πηνελόπη Τζανετάκη, μουσικολόγος από το Ιόνιο πανεπιστήμιο. Το συγκεκριμένο τραγούδι του 1951 σε στίχους Κώστα Κοφινιώτη έχει τίτλο «Θα σ’ αγαπώ» και είχε γίνει  γνωστό με τη φωνή του Σώτου Παναγόπουλου.

Θα σ’ αγαπώ κι όταν δεν είσαι κοντά μου

πάντα θα ζεις στην πληγωμένη καρδιά μου

κι αν ο καιρός περνά στης μοναξιάς μου τη λύπη

για μένα της χαράς θα ξανανθίζουν οι κήποι

θα σ’ αγαπώ σκέψη δική σου θα γίνω

θα σ’ αγαπώ της φαντασίας μου κρίνο

στη ψεύτρα τη ζωή με τ’ όνομά σου θα σβήνω

ως τη στερνή μου πνοή.

Παρουσίαση Βιβλίου

Ο μικρός Έλληνας

Εκδ. Εξάντας, 2013

Στα γαλλικά ο Βασίλης Αλεξάκης ονόμασε το νέο του βιβλίο «L’enfant grec». Στα ελληνικά, που το έγραψε εκ των υστέρων, «Ο μικρός Έλληνας». Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για τον τίτλο του διάσημου ποιήματος του Βίκτορος Ουγκώ, στη γαλλική του εκδοχή και στην ελληνική του μετάφραση από τον Κωστή Παλαμά.

Γιατί το έκανε αυτό; Μα γιατί το μυθιστόρημά του τοποθετείται στο σήμερα, εποχή που η Ελλάδα δυσφημίζεται έως και καθυβρίζεται καθημερινά από τον ξένο Τύπο. Και αναπολεί, με ειλικρίνεια αλλά όχι και χωρίς μία λεπτή ειρωνεία, δημοσιεύματα άλλων εποχών, όταν οι ξένοι εξιδανίκευαν την Ελλάδα και την Επανάστασή της.

Ενδεχομένως να αναπολεί όχι μόνο άλλους ξένους, αλλά και άλλους Έλληνες. Σε ένα κεφάλαιο του μυθιστορήματος εμφανίζεται ο Γιώργος Θαλάσσης, ο «Μικρός Ήρως» του Ανεμοδουρά, μαζί με τους συντρόφους του, την Κατερίνα και τον Σπίθα.

Μόνο που τώρα ο Θαλάσσης, που άλλοτε πολεμούσε τους γερμανούς κατακτητές, είναι γέρος και παραιτημένος, μένει σε δυάρι στο Σύνταγμα και έχει μια πενιχρότατη σύνταξη. Η Κατερίνα έχει παντρευτεί γερμανό ελληνιστή και ο Σπίθας έγινε μεγαλοεργολάβος.

Ο γερμανός σύζυγος της Κατερίνας λέει μάλιστα αστειευόμενος ότι όλοι οι βορειοευρωπαίοι συνταξιούχοι ονειρεύονται τώρα να πάρουν για ένα κομμάτι ψωμί σπιτάκι στις Κυκλάδες και να τελειώσουν όμορφα τις ημέρες τους. «Η Ευρώπη ονειρεύεται να τη θάψουν στην Ελλάδα!», λέει ο Αλεξάκης σε μια φοβερή φράση του, που απεικονίζει εύγλωττα τη σημερινή ευρωπαϊκή παρακμή.

Αλλού λέει ότι οι λογοτεχνικοί ήρωες των ελληνικών βιβλίων δεν είναι ποτέ τσιγκούνηδες, ενώ φαντάζεται τον Ζορμπά, που συνήθιζε να μοιράζει το βιός του σε παιδιά για να αισθάνεται ανάλαφρος, να πηγαίνει στην Μπούντεσταγκ οργισμένος. Και, όπως κάνει πάντα όταν έχει πολλά να πει και δεν μπορεί να τα εκφράσει, να χορεύει μπροστά στους αποσβολωμένους βουλευτές.

Το θέμα όμως του βιβλίου δεν είναι αυτό. Για την ακρίβεια είναι δύσκολο να μιλήσεις για συγκεκριμένο «θέμα» στο πιο εσωτερικό, υπαρξιακό και ταυτόχρονα αυτοσαρκαστικό μυθιστόρημά του των τελευταίων χρόνων. Είναι ένα βιβλίο που γεννήθηκε από ένα τραύμα και από την επιμονή του γάλλου εκδότη του – που πέθανε πρόσφατα – να γράψει για το τραύμα αυτό προκειμένου να το ξεπεράσει. Βιβλίο μάλιστα που έχασε στο νήμα το Βραβείο Γκονκούρ – παράδοξη επιτυχία, όταν το σημείο εκκίνησης δεν είναι μια συγγραφική φιλοδοξία αλλά ένα είδος ψυχοθεραπευτικής δοκιμής.

Όλα ξεκίνησαν από μία βραδινή εκδήλωση της Fnac στην πόλη Αιξ της Προβηγκίας, όπου είχε προσκληθεί να μιλήσει. Αλλά και από κάποιες απεργίες που είχαν φρακάρει το Παρίσι. Ο Αλεξάκης ξεκίνησε πρωί για τον σιδηροδρομικό σταθμό καλώντας μοτοταξί – ο μόνος τρόπος να φτάσει στον προορισμό του. Άρχισε να πονάει πάνω στη μοτοσικλέτα καθώς ο οδηγός «ελισσόταν σαν διάολος» ανάμεσα στα μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητα. Το βράδυ στην εκδήλωση περίπου κατέρρευσε. Του βρήκαν ανεύρυσμα, μια φρακαρισμένη, όπως και οι δρόμοι του Παρισιού, αρτηρία στο αριστερό πόδι.

Στο βιβλίο γράφει για τον οδηγό της μοτοσικλέτας: «Συνειδητοποίησα ότι το πρόσωπο αυτού του ανθρώπου μου ήταν άγνωστο, ότι δεν είχε βγάλει ούτε μία στιγμή το κράνος του, ούτε καν όταν χωρίσαμε μπροστά στο καμπαναριό του σταθμού. Ήταν ο θάνατος, σκέφτηκα. Ο θάνατος δεν δείχνει ποτέ το πρόσωπό του».

Δεν πρόκειται βέβαια για μελόδραμα. Ο Βασίλης Αλεξάκης χειρουργήθηκε, του έβαλαν μόσχευμα από το άλλο πόδι, και μετά μετέτρεψε την περιπέτειά του σε έξυπνο, χιουμοριστικό, βαθύ πεζογραφικό λόγο, με πλήθος ωραίων παρατηρήσεων. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο ατού του βιβλίου: οι καίριες παρατηρήσεις για πολλά απρόβλεπτα θέματα – στη διάρκεια της ανάρρωσής του είχε άφθονο χρόνο να παρατηρήσει και να σκεφθεί.

Στο βιβλίο διαβάζει κανείς για τις περιπλανήσεις του με πατερίτσες στον Κήπο του Λουξεμβούργου, για το εστιατόριο του Κήπου, τον Γκινιόλ – γάλλο Καραγκιόζη – που έβλεπε εκεί, τις δημόσιες τουαλέτες, έναν παλιό βιβλιοθηκάριο της Γερουσίας που τον ξενάγησε στο επιβλητικό αυτό κτίριο. Και διαβάζει και για μερικές από τις ωραιότερες περιπλανήσεις του στη λογοτεχνία.

Ο Βασίλης Αλεξάκης κάνει στο βιβλίο αυτό έναν απολογισμό. Απολογισμό των διαβασμάτων που τον έπλασαν, απολογισμό των όσων έπραξε ο ίδιος στη συγγραφική αλλά και στην ιδιωτική του ζωή, απολογισμό των σχέσεών του με το γυναικείο φύλο, με τα δύο παιδιά του που γεννήθηκαν στη Γαλλία και που ζουν ένα εδώ και ένα εκεί, με την ίδια του τη σχέση, τελικά, με αυτές τις δύο πατρίδες. Όλο του το έργο έχει να κάνει με τη διπλή ταυτότητα, τις δύο γλώσσες και τις δύο πατρίδες, εδώ όμως νιώθει κανείς ότι υπάρχει κάτι πιο οριστικό, ένα είδος απόφασης. Μια πλάστιγγα που γέρνει προς την Ελλάδα. Δεν είναι αναγκαστικά μια δραματική επιλογή. Είναι η ίδια η ζωή, το ανεύρυσμα, εκείνος που μεγαλώνει, η Ελλάδα που τραυματίζεται, η Γαλλία που δεν καλοκαταλαβαίνει και το ότι αν είναι κάτι να γίνει, αναγεννητικό ή απόλυτα καταστροφικό, θα γίνει μάλλον εκεί από όπου ξεκίνησε...

(κείμενο του Μανώλη Πιμπλή από το Βιβλιοδρόμιο των Νέων)

Παρουσίαση μουσικής

341. Έρχεται κρύο

ΠΕΡΙΠΟΥ

LYRA, 1984

Ο Δίσκος περιλαμβάνει συνθέσεις του Λάκη Παπαδόπουλου. Γνωστός ως «Λάκης με τα ψηλά ρεβέρ» κατ’ επιλογή του, έχει γράψει πολλά επιτυχημένα τραγούδια, μόνος ή σε συνεργασία με άλλους καλλιτέχνης του χώρου της ροκ. Το συγκεκριμένο επίκαιρο κομμάτι με τίτλο «Έρχεται κρύο» είναι σε στίχους Κυριάκου Ντούμου και το τραγουδάει όπως και όλα του δίσκου η αγαπημένη Αρλέτα.

Κι απόμεινα παιχνίδι σ’ ένα

πάρκο που πια κανείς δε

θέλει να το δει. Κι αν κάθομαι

ακόμα και σου γράφω, είναι

γιατί σε πόνεσα πολύ.

Κι απόμεινα μονάχη σ’ ένα

τραίνο που βγήκε κάποια νύχτα

απ’ τη γραμμή. Κι αν κάθομαι

ακόμα κι επιμένω, είναι

γιατί σ’ αγάπησα πολύ.

Κοίτα να ντύνεσαι καλά κι

έρχεται κρύο. Ξέρεις, δεν

είπα πουθενά για μας τους δύο.

Παρουσίαση Βιβλίου

Νεότερη Ελλάδα. Μία ιστορία από το 1821.

Βερέμης Θάνος & Κολιόπουλος Ιωάννης

Εκδ. Πατάκης, 2013

Τούτη είναι η καλύτερη ιστορία της νεότερης Ελλάδας από όσες σήμερα κυκλοφορούν. Οι δύο συγγραφείς χωρίζουν την προσφορά τους χρονολογικά: Ο Κολιόπουλος ασχολείται με την ελληνική επανάσταση και τη δημιουργία του μετεπαναστατικού ελληνικού κράτους, τον αλυτρωτισμό και την πολιτική ζωή του δεκάτου ενάτου αιώνα. Ο Βερέμης αναλύει τον εικοστό αιώνα και τμήμα του εικοστού πρώτου, έως την αρχή του 2013. Το βιβλίο τους δεν μας θυμίζει μόνο τις «κατακερματισμένες» καταβολές μας, αλλά και τη διαχρονικότητα σοβαρών προβλημάτων, τα οποία επανεμφανίζονταν όποτε απουσίαζαν οι χρηστές ηγεσίες που είχαν προωθήσει τον εκσυγχρονισμό στη χώρα μας: Ιωάννης Καποδίστριας, Χαρίλαος Τρικούπης, Ελευθέριος Βενιζέλος, Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Οι διακυμάνσεις της «κατακερματισμένης ελληνικής κοινωνίας» και ο ολέθριος συνδυασμός της με τον άκρατο λαϊκισμό, μετά τη δεκαετία του 1980, εξηγούν -κατά τους συγγραφείς- πολλά από τα φαινόμενα της σημερινής οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Το ειδικό κεφάλαιο για τη δημοσιονομική κρίση, αν και συνοπτικό, προσφέρει μία από τις καλύτερες ερμηνείες που κυκλοφορούν στις μέρες μας. Σε αυτό και στο τελευταίο κεφάλαιο των συγγραφέων (με τίτλο «Επίμετρο») επιχειρείται η σύνθεση των κοινωνικών και πολιτικών σταθερών που διατρέχουν ολόκληρο το βιβλίο.

Το κεφάλαιο, στο οποίο πραγματοποιείται η αντιπαράθεση του Κωνσταντίνου Καραμανλή με τον Ανδρέα Παπανδρέου (ως δύο πόλων του πολιτικού μας συστήματος), είναι από τα συναρπαστικά του τόμου: από τη μια, ο γειωμένος ρασιοναλιστής και κυνηγός της εισόδου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (δηλαδή στην οικογένεια των εκσυγχρονισμένων δημοκρατών), και από την άλλη ο ευνοημένος από τη φύση και την κοινωνία καθηγητής του Μπέρκλεϊ και επίδοξος μεταρρυθμιστής της ελληνικής κοινωνίας. Μεταρρυθμιστής, όμως, για καλό;

Οι συγγραφείς παρουσιάζουν μια αρνητική αλλά και προσεκτικά τεκμηριωμένη εικόνα του Ανδρέα Παπανδρέου, που θα εκνευρίσει τους παλιούς θαυμαστές του. Θεωρούν ότι από τον αρχικό ριζοσπαστισμό τύπου «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» ώς τον κατοπινό του φιλοευρωπαϊσμό, ο Ανδρέας οδήγησε έντεχνα τους οπαδούς του μέσα από μια πολιτική έρημο που θυμίζει την πόλωση ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και τη σημερινή κυβέρνηση.

Μολονότι η ανάλυση του φαινομένου «Ανδρέας» από τους συγγραφείς είναι πρωτότυπη και προσεκτικά τεκμηριωμένη, εξακολουθεί να με βρίσκει επιφυλακτικό η πλήρης απόρριψη του ανδρός. Πιστεύω ότι από τους νεωτερισμούς που εισήγαγε με τον πολιτικό του λόγο, ο πιο χρήσιμος έτεινε στην αποκατάσταση της ενότητας των Ελλήνων, που είχε πληγεί καίρια από τον εμφύλιο πόλεμο του 1946-1949. Βεβαίως, η οικονομική πολιτική του ΠΑΣΟΚ (αλόγιστος δανεισμός και πελατειακές ενισχύσεις) επηρέασε καθοριστικά το σημερινό δημοσιονομικό μας πρόβλημα.

Ενδιαφέρουσα και πειστική είναι η παρατήρηση του Βερέμη ότι ο Καραμανλής δέχθηκε το μεγαλύτερο πολιτικό χτύπημα, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, από τον Γεώργιο και όχι από τον Ανδρέα Παπανδρέου - τον οποίο ουδέποτε κατάλαβε. Παρακολουθούσε ο Καραμανλής με απορία έναν γητευτή του πλήθους που, αντίθετα από τον ίδιο, εξυμνούσε τους Έλληνες αντί να προσπαθεί να τους βελτιώσει. Έτσι το πόνημα των συγγραφέων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κοινωνία των πολιτών υπέστη σοβαρότατο πλήγμα από την παρουσία του Ανδρέα Παπανδρέου στην εξουσία. Με άλλα λόγια, ο πόλεμος κατά των «προνομιούχων» ενίσχυσε την επικράτηση των μετρίων στον δημόσιο βίο εις βάρος της αριστείας.

Το πιο ασυνήθιστο αλλά και ευπρόσδεκτο στοιχείο αυτής της Ιστορίας της Ελλάδας είναι ότι ένα ολόκληρο κεφάλαιο αφιερώνεται στον βαλκανικό περίγυρο της χώρας μας. Η ανάλυση των εξελίξεων της τελευταίας εικοσαετίας είναι πραγματικά εντυπωσιακή και ο χειρισμός της διάλυσης της πρώην Γιουγκοσλαβίας αντανακλά πλήρη νηφαλιότητα και γνώση του θέματος. Ευχάριστη επίσης έκπληξη για μια πολιτική και κοινωνική Ιστορία είναι η ενασχόλησή της με τον πολιτισμό. Λογοτεχνία, μουσική και ζωγραφική (ακόμη και τέχνη του δρόμου, των εικονογραφημένων περιοδικών και των σκίτσων στις εφημερίδες) έχουν το μερίδιό τους στο βιβλίο αυτό. Αξίζει να διαβαστεί πολύ προσεκτικά.

(κείμενο Θεόδωρου Κουλουμπή από την Καθημερινή).

Παρουσίαση μουσικής

340. Οι αμυγδαλιές

ΤΑ ΜΟΛΥΒΙΑ ΚΟΜΜΑΝΤΟΣ

Ηλεκτρονικός δίσκος

Με το όνομα Nefeli Walking Undercover η Νεφέλη Λιούτα παρουσιάζει τον 1^ο δίσκο της στο ηλεκτρονικό δίκτυο. Η Νεφέλη είναι η τραγουδοποιός που απέσπασε το 1^ο βραβείο των πρώτων Αγώνων Δημιουργίας Ελληνικού Τραγουδιού, που οργάνωσε η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Ενδιαφέρουσα παρουσία από κάθε άποψη. Σπουδές Νομικής, αλλά και βιολιού. Ήχος παραδοσιακού δημοτικού αλλά και πρωτοποριακή ενορχήστρωση. Πολυφωνία, αλλά και μινιμαλιστική χρήση οργάνων. Η νεαρή Νεφέλη γράφει την μουσική, τους στίχους και ερμηνεύει (πολλές φορές a capella) με αυτοπεποίθηση. Ζει στον 21^ο αιώνα και φυσικά κάνει χρήση του πιο εξελιγμένου και σε λίγα χρόνια μοναδικού τρόπου επαφής με το φιλόμουσο κοινό: τον κυβερνοχώρο. Αντίο δισκογραφικές για πάντα. Μια επίσκεψη στην ιστοσελίδα της http://nefeliwalkingundercover.bandcamp.com/ και αγορά με ελάχιστο κόστος του συνολικού δίσκου της είναι το επόμενο βήμα. Το συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο «Αμυγδαλιές». Σ’ αυτό γίνεται χρήση των ακόλουθων μέσων: Φωνές , βιολί, πιάνο, αφρικάνικη σφυρίχτρα, κλαδιά δάφνης, ποτήρια με νερό !

Αμυγδαλιές

Όλες οι γιαγιάδες της γης αμυγδαλιές
δέντρα γύραν μπρος και γεμίσαν αυλακιές.
Χέρια ροζιασμένα που χουν μάθει στα καπνά
κι άλλα που σου λένε ιστορίες απ' τα παλιά.
Μαυροφορεμένα τα μάτια είναι πουλιά
και το χιόνι θάβει τις φουρκέτες στα μαλλιά.
Κάτω από τσεμπέρια κρύβουν τα πικρά
για να μη σκοτίσουν μ' έγνοιες τα παιδιά.
Μοναχά τις νύχτες στενάζουνε βαθιά
κι απ' τα στήθια ανασαίνει προσευχή στα σιωπηλά
για τον άνθρωπό τους που έσβησε γλυκά
και το βλέμμα στέλνουν τρυφερά εκεί ψηλά.
Όλες οι γιαγιάδες της γης ο θησαυρός
στα τσουκάλια γέρνουν μαγειρεύουνε το φως
και απλώνουν ρίζες χωμάτινα αλμπατρός
για να γίνουν δέντρα στον ουρανό παλμός.

Παρουσίαση μουσικής

339. Πίσω απ’ το παράθυρό μου.

KEΡΚΥΡΑ ‘82: ΑΓΩΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ

ΜΙNOS - EMI, 1982

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα βιογραφικά στοιχεία του ο Χάρης Καβαλλιεράτος είναι αυτοδίδακτος μουσικός. Κατά τα άλλα έχει γνώσεις σχεδίου & ζωγραφικής αλλά και στοιχεία από την Α.Σ.Ο.Ε.Ε. Ένα μεγάλο κομμάτι της μουσικής του αναζήτησης είναι βασισμένο στην αρχαϊκή και νεότερη ελληνική ποίηση.

Έγραψε μουσική για θέατρο, κινηματογράφο, ραδιόφωνο, τηλεόραση, για ομάδες χορού, κουκλοθέατρο, για κινούμενα σχέδια και είχε την τύχη να συνεργαστεί με τον Μάνο Χατζιδάκι. Σε ραδιοφωνικές του ομιλίες από το 1986-1996 πραγματεύτηκε θέματα ιστοριογραφίας της μουσικής, επικεντρώνοντας σε σπουδές πάνω στις μουσικές καθιερώσεις, και στην Ιεροπραξία, ως αρχή της μιμήσεως της μουσικής.

Έχει κυκλοφορήσει 12 συλλογές τραγουδιών με το σύνολο μουσικής «Χάνομαι γιατί Ρεμβάζω». Είναι εγκατεστημένος με την οικογένειά του στις υπώρειες του Πανείου Όρους, όπου επιδίδεται σε λεπτές αγροτικές ενασχολήσεις.

Με το συγκεκριμένο κομμάτι «Πίσω απ’ το παράθυρό μου» έλαβε μέρος στους  Β΄ Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού του Μάνου Χατζιδάκι στην Κέρκυρα το 1982.
Το κομμάτι είναι σε στίχους Μαρίνας Κατσιώτη & το ερμηνεύει η Γιάννα Κατσαγιώργη.

Είσαι εκεί κι είμαι εδώ

πίσω απ’ το παράθυρό μου.

Όλες οι μέρες που τελειώνουν, που αρχίζουν, που περνούν

και τελειώνουν και αρχίζουν και περνούν

κοντά σου με οδηγούν.

Και κάτι φταίει όταν τα μάτια μου δεν σ’ έχουν.

Γλιστρώ στο θάλαμό σου σαν αέρας να μπω

τα βλέφαρά σου να κινούν.

Παρουσίαση μουσικής

338. Τι νάναι;

ORCHESTRAL SUITES

ΙΡΙΔΑ, 2009

Ορχηστρικές σουίτες του πολύ καλού συνθέτη Περικλή Κούκου, που ερμηνεύονται από την Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Σόφιας υπό την διεύθυνση του Valeri Vatchev. Το συγκεκριμένο κομμάτι έχει τίτλο «Τι νάναι» και αποτελεί μέρος της όπερας «Ο Κονρουά και οι κόπιες του».

Παρουσίαση μουσικής

337. Αντινομία

S/S Ionion 1934

MINOS – EMI, 1986

Τον Οκτώβριο του 1986 το συγκρότημα (ή καλύτερα το ντουέτο) «οι Ξέμπαρκοι» εκδίδουν την δική τους μουσική δοκιμή πάνω στον Νίκο Καββαδία. Η καλλιτεχνική αξία του δίσκου παραμένει αντιστρόφως ανάλογη των πωλήσεων και της αποδοχής του. Οι λιτές, σχεδόν υπαινικτικές ενορχηστρώσεις, οι τραχιές φωνές των Ηλία Αριώτη και Νότη Χασάπη είναι απόλυτα συμβατές με τον λόγο του Καββαδία...

Στον δίσκο δεν υπάρχει όμως μόνο η νευρικότητα και η κίνηση των λιμανιών και των εφήμερων ερώτων. Μια άλλη, βαθιά μελαγχολική ατμόσφαιρα αναδύεται από πολλά τραγούδια, αντικατοπτρίζοντας τους μικρούς θανάτους των αναχωρήσεων. Αυτά τα δύο παράλληλα σύμπαντα δεν είναι μια απλή εφεύρεση των Ξέμπαρκων• θα τολμούσαμε να πούμε ότι συνιστούν ακριβή μεταφορά και έκφραση του ποιητικού νοήματος του Καββαδία με μουσικά μέσα. Εκεί έγκειται και η ιδιαίτερη επιτυχία του δίσκου: η αποφυγή της μουσικής μανιέρας και ο ταυτόχρονος σεβασμός του ποιητικού περιεχομένου.

Δυστυχώς, το συγκρότημα δεν εξέδωσε άλλο έργο μετέπειτα. Ίσως το άστρο των Ξέμπαρκων να υπήρξε παράπλευρη απώλεια άλλων φωτεινών άστρων όπως ο…Σταυρός του Νότου…

Οι Ξέμπαρκοι κινούνται ρυθμικά σε πολύ πιο χαμηλή ένταση από άλλες προσεγγίσεις, οι μελωδίες τους δεν είναι όλες ευδιάκριτες, οι ερμηνείες τους είναι μάλλον ακατέργαστες…

Ο Καββαδίας έχει χαρακτηριστεί ως ο ποιητής της θάλασσας και των καραβιών. Το καράβι των Ξέμπαρκων είναι σκοτεινό, μουτζουρωμένο, αργοκίνητο και σάπιο. Είναι γκαζάδικο και με πάει στη Θεσσαλονίκη, σε ένα μακρύ ταξίδι μέσα στη νύχτα.

Το καράβι άλλων συνθετών που μελοποίησαν τον Καββαδία θα μπορούσε να είναι το πλοίο της γραμμής σε ένα νησί του Αιγαίου, γρήγορο, φρεσκοβαμμένο, φωτισμένο, σημαιοστολισμένο…

Λαμβάνοντας ως μόνο κριτήριο την καλλιτεχνική ουσία του έργου, μπορούμε να συμπεράνουμε με ευκολία ότι η περιθωριοποίηση και η λήθη δεν ταιριάζουν στο S/S Ionion 1934. Καλό είναι λοιπόν να ακούσουμε ξανά αυτό τον δίσκο, με την απόσταση των είκοσι και πλέον χρόνων από την έκδοσή του, αλλά και με την αμεσότητα που μια τυχερή συνάντηση ποιητικού λόγου και μουσικής κατάφερε να γεννήσει.

(Αποσπάσματα από εμπεριστατωμένο κείμενο του καλού φίλου Ηρακλή Οικονόμου από την ιστοσελίδα «Μουσικά Προάστια»).

Το συγκεκριμένο τραγούδι έχει τίτλο «Αντινομία» και το ερμηνεύουν οι Ξέμπαρκοι Ηλίας Αριώτης και Νότης Χασάπης.

Ο έρωτάς σου μια πληγή και τρεις κραυγές

στα κόντρα σκούζει ο μακαράς καθώς τεζάρει

Θαλασσοκόρη του βυθού χίλιες οργιές

του Ποσειδώνα εγώ σε κέρδισα στο ζάρι

και σ’ έριξα σ’ ένα βιβάρι σκοτεινό

που στέγνωσε κι εξανεμίστηκε το αλάτι

μα εσύ προσμένεις απ’ το δίκαιον ουρανό

το στεργιανό το γητευτή τον απελάτη

όταν θα σμίξεις με το φως που σε βολεί

και θα χαθείς μέσα σε διάφανη αμφιλύκη

πάνω σε πράσινο πετούμενο χαλί

θα μείνει ο ναύτης να μετρά τ’ άσπρο χαλίκι